Sagan á miðanum: Svona lestu vintage fatamiða
Lítill miði innan í flík getur opnað heilan heim. Hann getur sagt þér hvaða vörumerki stendur að baki henni, úr hvaða trefjum hún er og hvernig best sé að hugsa um hana. Stundum gefur hann líka vísbendingar um aldur og uppruna.
Að lesa vintage fatamiða er dálítið eins og að púsla. Þú safnar upplýsingum úr nokkrum áttum og skoðar hvernig þær passa saman. Miðinn er góður upphafspunktur, en hann þarf að lesa í samhengi við flíkina sjálfa.
1. Finndu alla miðana
Byrjaðu á hálsmálinu, en láttu það ekki nægja. Leitaðu líka í hliðarsaumum, innan í mittisstreng, í vösum og við fóður eða fald. Vörumerkið getur verið á einum miða, stærðin á öðrum og efnis- og þvottaupplýsingar á þeim þriðja.
Skoðaðu báðar hliðar miðanna. Ef þú ert að versla á netinu og upplýsingar vantar geturðu beðið um skýra mynd af öllum miðum. Skrifaðu niður það sem þú getur lesið áður en þú byrjar að leita.
2. Vörumerkið er fyrsta vísbendingin
Taktu eftir heiti vörumerkisins, leturgerð, litum og merki. Sama fyrirtæki getur hafa notað margar útgáfur af fatamiðum í gegnum tíðina. Þess vegna er nákvæm útgáfa miðans oft gagnlegri við rannsókn en vörumerkjaheitið eitt.
Berðu miðann saman við skjalfest dæmi, til dæmis í miðasafni Vintage Fashion Guild. Safnið tengir myndir af miðum við sögu vörumerkja og notkun þeirra. Ekki láta líkt útlit eitt og sér ráða niðurstöðunni; skoðaðu líka snið, efni og frágang.

Á myndinni af Bovet peysunni sést vörumerkjamiði innan við kragann og minni miði við hlið hans. Þetta sýnir vel hvers vegna borgar sig að skoða fleiri en einn miða. Smáa letrið er ekki nógu skýrt til að lesa allar upplýsingar örugglega af þessari mynd.
3. Efnisinnihald: hvað er flíkin úr?
Efnismerkingar eru oft á öðru tungumáli en íslensku. Þessi orð koma gjarnan fyrir:
| Á miðanum | Á íslensku |
|---|---|
| Wool / laine / Wolle | Ull |
| Cotton / coton / Baumwolle | Bómull |
| Silk / soie / Seide | Silki |
| Linen / lin / Leinen | Hör |
| Viscose / viscosa | Viskósi |
| Polyester | Pólýester |
| Acrylic / acrylique / Polyacryl | Akríl |
| Elastane / spandex | Elastan, teygjutrefjar |
Prósenturnar sýna hlutföll trefjanna í því efni sem merkingin á við. Athugaðu hvort miðinn lýsi ytra efni, fóðri eða fyllingu; þetta getur verið merkt sérstaklega. Orðin „shell“, „lining“ og „filling“ vísa til dæmis til ytra efnis, fóðurs og fyllingar.
Í vörulýsingu Bovet peysunnar kemur fram að hún sé úr 50% ull og 50% akríl. Þær upplýsingar eru úr vörulýsingunni, ekki lesnar af smáa miðanum á myndinni. Efnisheiti í vörutitli, glans eða mjúk áferð kemur heldur ekki í stað læsilegrar efnismerkingar.
4. Þvottamiðinn er leiðarvísir að umhirðu
Í algengu kerfi þvottatákna vísa fimm grunnform til mismunandi meðferðar:
- Þvottabali: Þvottur. Tala í balanum sýnir hámarkshita í gráðum á Celsíus.
- Þríhyrningur: Bleiking.
- Ferningur: Þurrkun. Hringur inni í ferningi vísar til þurrkara.
- Straujárn: Straujun.
- Hringur: Meðferð hjá fagfólki; bókstafir inni í honum gefa frekari upplýsingar.
Strik undir þvottabala gefa til kynna mildari meðferð og kross yfir tákn að viðkomandi meðferð sé ekki leyfð. Táknið í heild skiptir máli, svo flettu upp nákvæmri útgáfu þess í leiðbeiningum GINETEX ef þú ert óviss.
Þvottamiði segir hvernig flíkin á að vera meðhöndluð, en segir ekki einn og sér á hvaða ári hún var framleidd. Ef miðann vantar eða hann er ólæsilegur skaltu fá ráð út frá efni og ástandi flíkurinnar áður en þú velur þvottaaðferð.
5. Framleiðsluland og tungumál eru ólíkar upplýsingar
„Made in“ merkir „framleitt í“. Lestu alla setninguna: „Designed in“ lýsir hönnun og er annað en framleiðsluland. Heiti borgar í vörumerki eða franskur texti á miða staðfestir ekki eitt og sér að flíkin hafi verið saumuð þar.
Upplýsingar um framleiðsluland geta nýst í rannsókn á sögu vörumerkis, en þær dagsetja ekki flík sjálfkrafa. Sama fyrirtæki getur framleitt í fleiri en einu landi og á löngu tímabili.

Á Millet úlpunni sjást bæði merki innan við hálsmálið og merki utan á flíkinni. Vörumerkið er skýrt, en þessi mynd ein staðfestir hvorki framleiðsluland, nákvæmt ár né samsetningu fyllingarinnar. Til þess þyrfti að skoða viðeigandi upplýsingamiða.
6. Stærð og númer: ekki eru allar tölur ártöl
Stærðarmerkingar eins og 38, 12 eða M þarf að lesa með stærðarkerfið í huga. Sumar flíkur bera fleiri en eina stærð fyrir mismunandi markaði. Berðu alltaf uppgefin mál saman við flík sem passar þér vel; við fjöllum nánar um það í greininni Stærðir í vintage fatnaði.
Önnur númer geta verið vörunúmer, lotunúmer eða auðkenni fyrirtækis. Ef þú finnur „RN“ á flík sem hefur verið seld á Bandaríkjamarkaði er það skráningarnúmer sem FTC gefur fyrirtækjum. Það getur auðkennt framleiðanda, innflytjanda eða söluaðila. RN er því ekki framleiðsluár flíkurinnar. Sjá skýringar FTC á RN-númerum.
7. Hvað getur miðinn sagt um aldurinn?
Góð aldursgreining byggir á fleiri en einni vísbendingu. Berðu saman miðann, sögu vörumerkisins, sniðið, saumaaðferðir og festingar. Dagsett auglýsing eða vörulisti getur líka hjálpað þegar þú finnur samsvarandi flík.
Sum merki geta sett mörk á elsta mögulega aldur. Woolmark-merkið var tekið í notkun árið 1964. Ef upprunalegur miði flíkur ber það merki getur það því ekki hafa verið notað á henni fyrir þann tíma. Það staðfestir samt ekki að flíkin sé frá sjöunda áratugnum; merkið er enn í notkun.
Á sama hátt er gamaldags letur eða fjarvera þvottamiða ekki fullnægjandi sönnun um aldur. Miði getur hafa verið fjarlægður og nýrri flík getur haft hönnun sem sækir innblástur í eldri tíma.
Lítill miði, stærri saga
Það skemmtilega við vintage er að hver flík býður upp á eitthvað að uppgötva. Stundum finnurðu sögu vörumerkisins, stundum lærirðu nýtt orð yfir efni og stundum kemur í ljós að þú þarft fleiri upplýsingar.
Skoðaðu miðana næst þegar þú finnur flík sem þú elskar. Þeir geta hjálpað þér að skilja hana betur, velja rétt og hugsa vel um hana til framtíðar.
Ljósmyndir: Upprunalegar vörumyndir úr netverslun Rewind Vintage. Myndirnar styðja dæmin um vörumerkjamiða; ólæsilegar upplýsingar eru ekki ályktaðar út frá þeim.
Frekari lestur: Vintage Fashion Guild Label Resource og aldursgreining vintage fatnaðar. Upplýsingar um rannsókn á miðum með hliðsjón af Vintage Fashion Guild Label Resource.